د زېري جريدې د ۱۴۰۵ل کال د وري او غویي مياشتې دوه ګڼې چاپ شوې

د علومو اکاډمي د ټولنیزو علومو مرکز اړوند اقتصاد انستیتوت علمي غړي ښاغلي څېړندوی شوکت الله عابد له لوري (د افغانستان-ازبکستان د ګډ سوداګریز بازار فرصتونه، ننګونې او د هغو حل لارې) تر سرلیک لاندې په 27/5/1405ل نېټه علمي – څېړنیز سمینار وړاندې شو.

په دغه علمي سیمینار کې په یاد سوداګریز بازار کې د افغان سوداګرو لپاره په شته فرصتونو او د دوی په ستونزو مباحث مطرح شول. همدارنګه د دغو بازارونو د اهمیت په اړه یادونه وشوه چې، د پانګونې په جذب کې او  د اړوندې برخې د زیربناء په پراختیا کې اغېزناکه رول لري. همداشان د اقتصادي ودې او پرمختیا  سره مرسته کوي، د نوښتونو له پراختیا سره مرسته کوي، د سیاسي او ډیپلوماټیکو اړیکو په پراختیا کې رول لري، سیمه ییز ادغام سره مرسته کوي، د کمپنیو او سوداګریو تولیدي وړتیاوې لوړوي او همداسې نورې ډېرې ښېګڼې لري.

په دغه بازار کې د ازبک تولید لپاره غوره مارکیټ ایجاد شوی او ډېر افغان پېرېدونکي یې جذب کړي چې اړوند  بازار کې تر ۲۷۵ هټۍ د ازبکستان لوري په واک کې  او تر 88 پورې یې د افغان سوداګرو په واک کې دي.

د دې او نورو اساسي او مهمو موضوعاتو سربیره  د شته ستونزو په اړه بحث وشو چې د ستونزو د حل او د دغه بازار د لا موثریت په موخه دوه اړخېز ځانګړی هوکړه لیک  لاسلیک کول، چې په وسیله یې باید د دغه بازار د سوداګرو د ثبت ګډ ډیټابېس رامنځته او د دوی لپاره د یو کلن یا شپږ میاشتني بازار ته د اجازې (پاس) صادرول، او په سرحد کې د چټک تګ راتګ ځانګړې لار جوړول، د مشتریانو او سوداګرو د رضایت او د دوه اړخېزو تجارتي ګټو په نظر کې نیولو سره په دغه ګډ بازار کې پلور، پیر، د کرنسۍ د تبادلې او د افغانیو د چلښت او نورو اړوندو موضوعاتو د ارزونې ګډه هر اړخېزه دایمي کمېټه رامنځته کول مهم او اساسي مباحث دي.

همدارنګه د افغانستان بانک او د ازبکستان مرکزي بانک ترمنځ د اسعارو د تصفیې تړون  رامنځ ته کول؛ په ګمرک کې د واحدې کړکۍ خدمتونو سیستم، د وار له مخې د اسنادو ثبت سیستم او نورو مدرن خدمتونه پلي کول او په سرحدي نقطه کې نور لازم تسهیلات رامنځ ته کول هغه څه وړاندېزونه دي چې په بازار کې د سوداګرۍ له پراختیا او د دواړو هېوادونو د تجارتي راکړې ورکړې لپاره مؤثر تمامیږي.

د ارزونې کمېټې له لوري یاد سیمینار د رایو په اتفاق سره تائید شو او څېړونکی څخه یې د موضوع د ټاکلو او په ټاکلي وخت د وړاندې کولو په برخه کې ستاینه هم وشوه. غونډه د دعائیه په ویلو پایې ته ورسېده.