له کرونا ویروس یا COVID-19 څخه د ځان ساتنې لپاره څو مهمې لارښوونې
که تاسو ناروغ (په - ناروغۍ اخته )یاست 19 د نورو خلکو د ساتنې لپاره اړین ګامونه 1 - که تاسو ناروغ یاست نو یوازې د طبي چوپړتیاوو د لاسته راوړلو په موخه له کور څخه بهر ووځئ او که نه نو باید په کور کې پاتې شئ؛ له کور څخه بهر فعالیتونه مو کم کړئ؛ د دندې ځای، ښوونځي یا عامو ساحاتو ته مه ځئ؛ همدارنګه له عام ترانسپورت څخه ګټه مه اخلئ . 2 - خپلو اعراضو ته پام وکړئ؛ که ناروغي مو زیاتیږي (د بېلګې په توګه تنفسي ستونزه درته پیدا کېږي )د عاجلې یا بېړنۍ روغتیایي پاملرنې غوښتنه وکړئ؛ د عامې روغتیا وزارت له خوا د خپور شوي رهنمود د تماس له شمېرو سره اړیکه ونیسي. 3 - مخکې له دې چې ډاکټر یا روغتون ته مراجعه وکړۍ خپل معالج ډاکټر یا د روغتون مسئولینو ته COVID تلیفون وکړئ او ورته ووایئ چې تاسو ښایي په - ناروغۍ باندې اخته وئ او یا غواړئ چې د 19 دې ناروغۍ د تشخیص لپاره معاینه شئ. 4 - په کور کې ځان د کورنۍ له نورو غړو څخه بېل کړئ .که ممکنه وي په یوې ځانګړې یا بیلې کوټه کې د کورنۍ له نورو غړو څخه بېل و اوسېږئ. همدارنګه که ممکنه وي له بېل تشناب څخه ګټه واخلئ.
5 - له کور څخه بهر یا عامو ځایونو کې له ګرځېدو نه وروسته، د پو زې د پاکولو وروسته، د ټوخېدو او پرنجي وروسته، د ډوډی له پخولو یا آماده کولو څخه مخکې او وروسته او له تشناب څخه د استفادې ثانیو لپاره په اوبو او صابون ومينځئ او یا د لاسونو د پاکولو له ژل ۰۲وروسته خپل لاسونه لږ تر لږه د . )څخه د لاسونو د پاکولو لپاره ګټه واخلئ Hand sanitizer( 6 - ماسک واچوئ؛ که ماسک نشی اچولی (د بېلګې په توګه که د ماسک اچول تاسو ته تنفسي ستونزې پیدا کوي )باید کوښښ وکړئ تر څو د ټوخېدو او پرنجي په وخت کې خپلې خولې او پوزې ته دستمال ونیسئ .خپل ځان ډاډه کړئ چې ماسک ستاسو خوله او پوزه وپوښوي او کله چي مو ماسک واچاوه د هغه سره له تماس نه ډډه وکړئ .یو وار مصرفه ماسک له استعمال څخه وروسته ژر تر ژر لرې کړئ او په سرپوښ لرونکې کثافت داني کې یې واچوئ .د ماسک له لرې کولو څخه وروسته خپل لاسونه ومینځئ. 7 - کله چې ټوخېږئ یا پرنجی کوئ خپله خوله او پوزه د دستمال (کاغذي دستمال )یا د څنګلې د داخلي اړخ په واسطه وپوښوئ .کاغذي دستمال وروسته له کارونې څخه په سرپوښ لرونکې کثافت . ثانیو لپاره په اوبو او صابون ومینځئ۰۲ داني کې واچوئ .ژر تر ژره خپل لاسونه د 8 - خپل کالي او نور کورني وسایل د کورنۍ له نورو غړو سره په ګده مه استعمالوئ او له استفادې څخه وروسته باید د اوبو او صابون په واسطه ومینځل شي .
9 - هغه سطحې چې معمولاً تماس ورسره پیدا کېږي باید هره ورځ پاکې او ضد عفوني شي .دا سطحې د مېزونو، دستګیرونو، د چراغونو د بل او ګل کولو سویچونه، کمپیوتر او د هغه کیبورد، کمود، د لاس مینځلو ځایونه (دست شویونه)، شیردانونو او نورو څخه عبارت دي . 11 - په کور کې د تجرید د دوام یا نه دوام په هکله باید د معالج داکتر سره مشوره وشي .هغه ناروغان چې COVID په - ناروغۍ باندې اخته دي تر هغه وخته پورې باید په کور کې تر مراقبت یا څارنې لاندې 19 ونیول شي تر څو چې له دوی څخه نورو خلکو ته د دې ناروغۍ د ثانوي انتقال خطر لږ شي.
