تحلیل و ارزیابی خشکسالی حوزه های آبی کابل – آندوس و هلمند

کابل: محترم محقق رفیع الله نصرتی عضو علمی مرکز علوم زمین اکادمی علوم افغانستان از پروژه علمی تحقیقی خویش تحت عنوان «تحلیل و ارزیابی خشکسالی حوزه های آبی کابل - آندوس و هلمند» جهت ترفیع به رتبۀ علمی معاون سرمحقق به روز یکشنبه مؤرخ ۲ / ۶ / ۱۳۹۹ هجری شمسی موفقانه دفاع نمود. در این مجلس دفاعیه تعداد کثیر استادان اهل رشته و سایر علاقه مندان حضور داشتند.

در این تحقیق، قدامت تاریخی خشکسالی و تاریخچۀ تحقیقی آن بطور همه جانبه بررسی شده، حدود و موقعیت جغرافیایی، ساختمان اراضی، اقلیم، هایدروگرافی و فرش نباتی حوزه های آبی کابل - آندوس و هلمند به دقت تحلیل و ارزیابی گردیده، همینطور، ضمن تجزیه و تحلیل همه جانبۀ بارنده گی و درجۀ حرارت درازمدت، تغییرات بارنده گی و درجۀ حرارت ماهانه، فصل وار و سالانه دریافت شده، ماهها، فصلها و سالهای مرطوب و خشک و گرم و سرد تثبیت و تمایل بارنده گی و درجۀ حرارت ماهانه، فصلی و سالانه به دست آمده، برای ماهها، فصلها و سالهای مرطوب و خشک و گرم و سرد، تصانیف علیحدۀ جدید تخلیق و ارائه شده و نتیجۀ آن توسط ده چارت های متعدد به تصویر کشیده شده است.

همچنان، خشکسالی تشریح و به عوامل مؤثر بر آن پرداخته، متعاقباً خشکسالی حوزه های آبی متذکره را توسط شاخص SPI در مقیاس های زمانی (یک، سه و دوازه ماه) و نیز توسط شاخص PNI تثبیت نموده و شدت، مدت و دوام آنرا به تفکیک حوزه های آبی و استیشن های هواشناسی بدست آورده است.

همین طور، وضعیت خشکسالی میان حوزه های آبی یاد شده را مقایسه، تناوب خشکسالی و ترسالی را تعیین، استیشن های آسیب پذیر از خشکسالی را از لحاظ وقوع و شدت خشکسالی تثبیت و طبقه بندی نموده و برای آسیب پذیری از خشکسالی تصانیف جدید ارائه و نتایج آنرا ذریعۀ ده ها چارت و جدول به نمایش گذاشته است. به عین شکل، اثرات واردۀ خشکسالی را بالای منابع طبیعی و محیط زیست (آبهای سطحی و زیرزمینی، یخچال ها و برفهای دایمی، زراعت و مالداری، حیات وحش، بروز قحطی، ایجاد بحران بر سر آب، رابطه خشکسالی با انواع آلوده گی ( آب، هوا و خاک )، صحراگرایی و بیابانزایی و شیوع امراض) تحلیل نموده، روشها و راهکارهای مبارزه جهت کاهش اثرات خشکسالی را نیز بیان نموده و در نهایت تحقیق حاضر با یک نتیجه گیری جامع و پیشنهادات سودمند پایان یافته است.