بررسی ژرف ساخت و روساخت جمله بر اساس دستور زایا- گشتاری در داستان دختر تابلو فروش از مریم محبوب
محترمه محقق زحل راد عضو علمی انستیتوت زبان و ادبیات دری مرکز زبانها و ادبیات اکادمی علوم، کنفرانس علمی - تحقیقی خویش را تحت عنوان «بررسی ژرف ساخت و روساخت جمله بر اساس دستور زایا- گشتاری در داستان دختر تابلو فروش از مریم محبوب»، را در تالار کنفرانس های اکادمی علوم افغانستان ارایه نمود.
راد در مورد نظریه دستور زایا – گشتاری ضمن ارایه معلومات گفت: نظریه دستور زایا- گشتاری در سال ۱۹۵۷م توسط چامسکی در کتاب ساخت های نحوی ارایه گردیده است. در این نظریه دو جنبه درونی (نحوهٔ بیان فکر) و جنبه بیرونی (اصوات) زبان مورد بحث قرار می گیرد که این تمایز میان دو جنبهٔ درونی و بیرونی زبان در دستور زایا- گشتاری تحت عنوان ژرف ساخت و روساخت مطرح است.
وی افزود، از اینکه این نظریه در زبان انگلیسی ارایه گردیده، بنا بر بررسی تطبیق این نظریه در سایر زبانها و به خصوص در زبان فارسی حایز اهمیت است روی این ملحوظ چگونگی کاربرد ژرف ساخت و روساخت ها را در داستان « دختر تابلو فروش» به بررسی گرفته ایم که در نتیجه این تحقیق درمی یابیم که این نظریه در زبان فارسی دری یک سلسله محدودیت های خویش را دارد و در اکثریت موارد قابل تطبیق می باشد.
