د «بیانات افغاني» خطي نسخې پېژندنه او شننه

«علمي- تحقیقي کنفرانس»
د افغانستان د علومو اکاډمي د ژبو او ادبیاتو مرکز علمي غړي څېړنوال محمد اصف احمدزی «د (بیانات افغاني) خطي نسخې پېژندنه او شننه» په نوم علمي- تحقیقي کنفرانس د ۱۴۰۱هـ. ش کال د لړم په ۱۴مه نېټه د پوهانو او استادانو په حضور کې وړاندې کړ.
څېړونکي وویل، دا يوه خطي نسخه ده چې د يوولسمې او دولسمې پېړۍ د لسګونو شاعرانو او ليکوالانو نظمونه او نثرونه په کې خوندي دي، د راټولېدو وخت يې (۱۱۴۲هـ. ق) کال دی، يعني له نن (1444هـ. ق) څخه (۳۰۲) کاله مخکينۍ نسخه او د دولسمې هجري قمري پېړۍ اړوند ادبي سند دی.
مُدَوَن يې ملا عبدالغني کاسي دی. په دوو ټوکونو کې ترتیب شوی،چې لومړۍ برخه يې منظومه ده اودوهمه برخه شعرونه او لرغوني نثرونه دي.
څېړونکي د پايلې په توګه څرګنده کړه چې:
- «بیانات افغاني» لکه د پټې خزانې په څېر د څه باندې درېيو پېړېو وړاندې اثر دی چې ډېر تاريخي قدامت لري.
- د پښتو ادب بډايه ليکنۍ زېرمه په کې پرته ده چې د دوهمې ادبي دورې مواد پرې لا ډېر غني کېدای شي، خاصتاً د يوولسمې او لږ د دولسمې پېړۍ د شاعرانو، ناظمانو او ليکوالو آثار په کې خوندي دي.
- د ديني ادب پراخه زېرمه په کې موجوده ده چې د ديني ادب په څېړنه کې ترې کار اخیستل کېدای شي.
- د ۳۱ معلومو او ۳۶ نامعلومو ويناوالو او ليکوالو مطالب په کې شامل دي.
نوموړي وړانديز وکړ چې د دغه اثر متن دې استخراج او خپور شي. دغه راز دې زموږ د پخوانيو لرغونو آثارو د ليکدود څېړنه او ارزونه وشي.