بررسی اثرات تغییرات اقلیمی بر تأمین منابع آب در افغانستان

محترم معاون سرمحقق رفیع الله نصرتی آمر انستیتوت هایدرومیتیورلوژی مرکز علوم زمین، معاونیت بخش علوم طبیعی - تخنیکی کنفرانس علمی – تحقیقی خویش را تحت عنوان:« بررسی اثرات تغییرات اقلیمی بر تأمین منابع آب در افغانستان» در دفتر معاونیت بخش علوم طبیعی- تخنیکی به حضور داشت هیأت ارزیابی ارایه نمود.

محترم نصرتی صاحب فرمود که: تقریباً تمامی مناطق خشک و نیمه خشک جهان، به شمول افغانستان مکانهای آسیب پذیر از تغیرات اقلیمی و مُستعِد خشکسالی هستند. طی سالیان متمادی خشکسالی خسارات جبران ناپذیر بر اقتصادی کشور، بویژه زراعت، منابع آب ( سطحی و زیرزمینی )، محیط زیست و ... کشور وارد نموده است. در عصــر حاضر، خشکسالی یکی از زیانبارترین مخاطرات طبیعی به حساب آمده و دارای پیامدهای مخرب اقتصادی، اجتماعی، محیط زیستی و ... است. به همین اساس، بررسی، تحلیل و ارزیابی بلندمدت آن، خاصتاً با استفاده از شاخص های معیاری و پذیرفته شدۀ جهانی، زمینه را جهت پیش بینی خطرات آن فراهم نموده، مبنای علمی قابل اعتماد برای تصمیم گیری مسئولانه ارائه می نماید. مبرمیت تحقیق بر می گردد به اینکه تشدید تغییرات اقلیمی و پیامدهای ناشی از آن ( کاهش منابع آب، گرمایش جهانی، گسترش صحراها، کاهش محصولات زراعتی و ...، در ضمن افزایش سرسام آور نفوس و خشکسالی تهدید جدی برای امنیت غذایی، توسعۀ پایدار و منابع آبی کشور محسوب می گردد. بناءً بدون بررسی دقیق و اتخاذ تصامیم جهت کاهش و یا سازگاری با آن، اثرات منفی خشکسالی تشدید و کشور را به چالش های جدی مواجه خواهد ساخت. هدف این کنفرانس علمی - تحقیقی، بررسی جامع وقوعات خشکسالی طولانی مدت کشور با استفاده از معیارهای پذیرفته شدۀ علمی و سازمان جهانی هواشناسی، جهت دریافت، شدت، دوام، فراوانی، تناوب، احتمال وقوع و دورۀ بازگشت، تا باشد نهادهای مسئول در روشنایی آن پلانهای استراتیژیک خود را عیار نموده و خسارات واردۀ خشکسالی را کاهش دهند. در این تحقیق سعی به عمل آمده تا به سوالاتی چون؛ میل / روند خشکسالی طولانی مدت کشور چگونه بوده است؟، از لحاظ ارقامی، شدت، دوام، فراوانی، تناوب و احتمال وقوع خشکسالی در کشور کدام کمیت ها را نشان می دهد و ....؟ این تحقیق به روش کمی - کیفی انجام شده، در تحلیل خشکسالی از شاخص SPI کار گرفته شده و محاسبات آن ذریعۀ سافت ویر DrinC و سایر محاسبات در محیط R-Studio اجرا شده و دورۀ آماری آن 44 سال می باشد. نتایج تحقیق نشان می دهد که واقعاً افغانستان یک کشور فوق العاده مستعد خشکسالی بوده، زیرا در مقیاس سالانه از جملۀ 44 سال، 20 سال آن با شدت های مختلف خشکسالی بوده است و در مقیاس ها ماهانه و فصلی هم خشکسالی های متعدد را با شدت های متفاوت تجربه نموده، است. همینطور، محاسبات ریاضیکی بیانگر آن است که طی سال های آینده شاهد انواع خشکسالی خواهیم بود. در نهایت باید اذعان نمود که این تحقیق می تواند به عنوان مبنای علمی مدیریت خشکسالی و برنامه ریزی منابع آب و تدوین سیاست های سازگاری با خشکسالی در افغانستان مورد استفاده قرار گیرد.

کنفرانس طبق وقت تعیین شده ارایه و بعد از طرح سوال و ارائه پاسخ های مؤجه، از جانب هیأت مؤظف مثبت ارزیابی گردید. مجلس با دعای اختتامیه با امید تحقیقات مؤثر و همه جانبه پایان یافت.