د پانګونې په جذب کې د افغانستان اسلامي امارت پالیسي
نن د څلورنۍ(چهارشنبې) ورځ د ۱۴۴۷هـ ق کال د جمادی الأولی په ۳مه نېټه چې د ۱۴۰۴ ل کال د لړم/عقرب میاشتې له ۲۸مې نېټې سره سمون خوري د علامه احمد علي کهزاد د غونډو په تالار کې د علومو اکاډمي د بشري علومو معاونیت د سیمهییزو مطالعاتو مرکز په نوښت (د پانګونې په جذب کې د افغانستان اسلامي امارت پالیسي) تر سرلیک لاندې علمي ـ څېړنيز سیمینار د اسلامي امارت مسؤلینو، د علومو اکاډمۍ څېړونکو، علماء کرامو او د پوهنتون د استاذانو په حضور کې ترسره شو.
سیمینار د ښاغلي قاري مدثر محرابزده لخوا د قرآن کریم د څو مبارکو آیتونو په تلاوت سره پیل شو، ورپسې د علومو اکاډمۍ د طبیعي – تخنیکي علومو معاون شیخ مولوي امیرجان ثاقب درنو میلمنو ته د ښه راغلاست ترڅنګ د سیمینار ګډونوالو ته عالمانه او پرانېستې وینا وکړه، ښاغلي ثاقب وویل: اقتصادي پرمختګ د یو هېواد هغه اړینه او مهمه موضوع ده چې د ولس پرمختیا ورپورې تړلې ده، افغانستان که څه هم له ګڼو ستونزو سره لاس او ګریوان دی خو د ارزښتناکې جغرافیې، طبیعي زیرمو او بشري ځواک له مخې له معاصرې نړۍ سره د پانګونې، د تولید د توان، د بازار اعتماد، د حکومتونو د شفافیت او د اقتصادي چاپیریال د خونديتوب په اساس د سیالۍ ظرفیت لرونکی هېواد دی. کوم هېوادونه چې د اقتصادي پانګونې په برخه کې د باور وړ فضا رامنځته کوي، نن د پرمختګ ودې او اقتصادي ثبات په قطار کې ولاړ دي، چې لله الحمد اسلامي امارت په دې برخه کې ډېر کارونه ترسره کړي او کوي یې..
ورپسې د ریاست الوزراء د دفتر عمومي ریاست مرستیال محترم قاري عبد الستار سعید د رئیس الوزراء پیغام د سیمینار ګډونوالو ته واورو.
وروسته د ریاست الوزارء اداري مرستیال مولوي عبد السلام حنفي وینا وکړه او زیاته یې کړه چې الله تعالی مسلمانان د هر ډول چمتو والي لپاره هڅولي او دا توصیه یې کړې ده چې تاسې له سستۍ څخه کار مه اخلئ، په دې معنی چې د ټکنالوژۍ، اقتصاد، فرهنګ او د هر ډول علم او پیاوړتیا په برخه کې خپل ځان بسیا کړئ. مونږ باید په هره برخه کې چمتوالی ولرو ترڅو د اسلامي نظام، خپل ځان او عزت څخه دفاع وکړو. اسلامي امارت تل د پانګونې د جذب په برخه کې د پانګوالو کلک ملاتړ کړی دی او په دې برخه کې یې د بهرنیو او کورنیو پانګوالو لپاره روښانه پالیسي جوړه کړې ده. د کورنیو تولیداتو اهمیت د اقتصادي ودې، کارموندنې، ځانبساینې او د کورنیو استعدادونو د غوړېدا لپاره ډېر لوړ او بنسټیز دی.
ورپسې د اقتصاد وزیر محترم الحاج قاري دین محمد حنیف وینا وکړه او زیاته یې کړه چې د افغانستان په وروستیو کلونو کې د امنیت د ټینګېدو، مالي شفافیت، اداري اصلاحاتو او د پروژو د اغېزمن مدیریت له امله د اقتصادي ودې او بهرني پانګونې د جذب نوي پړاو ته داخل شوی دی. د بهرنیو شرکتونو د پانګونې کچه له پنځو میلیاردو ډالرو پورته شوې او دا پانګونې په کرنه، کانونو، انرژۍ، اوبو مدیریت، ترانزېټ، ګمرکونو، هوايي خدمتونو او صنعتي پارکونو کې عملي کېږي، چې دا د پانګهوالو د زیاتېدونکي باور څرګندونه کوي.
په سمینار کې له اتلسو مقالو څخه چې د لوستلو لپاره په نظر کې نیول شوې وې، ۶ علمي – تحقیقي مقالې د پوهانو له لوري ولوستل شوې. په مقالو کې د اسلامي امارت د پانګونې د پالیسیو بېلابېل اړخونه تشریح او وڅېړل شول. د بهرنیو پانګونو ګټې او ستونزې و ارزول شوې، چې بهرنۍ پانګونې د کارموندنې زیاتوالی، د ټکنالوژۍ انتقال، د صادراتو پراختیا، د زیربناوو جوړول او د دولت د عوایدو لوړوالی رامنځته کوي؛ خو که سم مدیریت او څارنه پرې و نه شي، د طبیعي سرچینو د ناسمو کارونو، د ګټو له هېواده د وتلو، د کورنیو صنعتي شرکتونو د سیالۍ د وړتیا کمېدو، د اقتصادي خپلواکۍ د کمېدو، د چاپېریال د ککړتیا او ورته نورو ستونزو لامل کېدای شي.
د سمینار ګډونوالو د مقالو د وړاندیزونو له مخې لاندې پرېکړه لیک تصویب کړ:
1. په هېواد کې هغه وخت بهرنۍ پانګونې ته اجازه ورکړل شي چې د اسلامي شریعت، ملي ګټو او د سرچینو، په ځانګړي ډول د معادن او اوبو، د معقولې او مطلوبې استفادې اصول په پام کې ونیول شي.
2. اسلامي امارت دې د کورنیو او بهرنیو پانګونو د زیات جذب لپاره د پانګهوالو حقوق تضمین کړي، زیربناوې (برېښنا، ترانسپورټ، مخابرات) برابرې کړي، او خصوصي سکتور دې په کوچنیو او منځنیو کاروبارونو، کرنه، کوچنیو صنعتونو، معادن، انرژي او د ځوانانو د مهارتونو لوړولو کې پانګونه وکړي..
3. د مالیې، صنعت او سوداګرۍ او بهرنیو چارو وزارتونو ته وړاندیز کېږي چې د خامو وارداتي موادو مالیه راټیټه کړي، د پانګونې د جواز د اخیستلو او تمدید بهیر لا اسان کړي او له بهرنیو هېوادونو سره سوداګریزې اړیکې وساتي او د کورنیو او بهرنیو پانګونو د جذب شرایط برابر کړي.
4. د پانګونې د پراختیا او د کورنیو تولیداتو د ودې لپاره د حمایوي پالیسیو پلي کول خورا مهم دي؛ نو اړتیا ده چې صنعتي پارکونه په مرکز او ولایتونو کې پراخ شي ترڅو د بازار له نوساناتو سره مقابله ممکنه شي.
5. بهرني هېوادونه او خصوصي شرکتونه دې په افغانستان کې د کرنې، ترانزیتي، ترانسپورتي او انرژۍ په زیربناوو کې پانګونې ته وهڅول شي.
6. د پانګونې قانون دې د اسلامي امارت د پالیسیو او نړیوالو معیارونو مطابق جوړ او پرته له استثناء تطبیق شي.
7. د چاپېریال ککړتیا چې نن سبا د ډېرو هېوادونو یوه جدي ستونزه ده، باید په هر سکتور کې د پانګونې پر مهال ساتنه او پایدار پرمختګ په لومړیتوب کې وي.
8. هڅه دې وشي چې پانګونه یوازې په یو هېواد پورې محدوده نه شي، بلکې د دولتونو او خصوصي سکتورونو سره ګډې پانګونې لپاره څو اړخیز انتخابونه موجود وي.
9. په بهرنیو پانګونو کې دې هڅه وشي چې د شرکتونو د مدیریت مهارتونه او نوې ټکنالوژۍ هېواد ته انتقال او د دولتي او خصوصي شرکتونو له خوا ترې استفاده وشي.
10. په ټولو پانګونو کې د بیکارۍ ستونزې د حل لپاره د کارموندنې پالیسي اړینه ده؛ نو هڅه دې وشي چې په ټولو داخلي او بهرنیو پانګونو کې د ځايي کاري ځواک څخه ډېره استفاده وشي.
11. د داخلي او بهرنیو پانګهوالو د تعهداتو د عملي کېدو دوامداره څارنه د اسلامي امارت له لوري ضروري او لازمي ده.
12. د عامه هوساینې پاملرنه د اسلامي شریعت او نافذو قوانینو مطابق ترسره شي.
13. د پرېکړهلیک کاپۍ دې اړوندو ادارو ته واستول شي.
14. د اکاډمۍ له لوري دې وړاندې شوې مقالې په یوه ټولګه کې چاپ او خپرې شي.
سیمینار د ښاغلي څېړنپوه سید حبیب شاکر په ارزونه او د علومو اکاډمي د دعوت او ارشاد مدرس مولوي الله نور منهاج په دعائیې سره پای ته ورسېد.
