بررسی علل و مدیریت بوی بد دهن
به ابتکار دیپارتمنت ستوماتولوژی انستیتوت معالجوی مرکز علوم طب، معاونیت علوم طبیعی – تخنیکي اکادمی علوم، کنفرانس علمی ـ تحقیقی تحت عنوان «بررسی علل و مدیریت بوی بد دهن» توسط معاون محقق داکتر حجتالله موحد برگزار گردید. در این کنفرانس علمی- تحقیقی، موضوع هالیتوزیس بهگونه همه جانبه شامل تعریف، طبقه بندی، اپیدمیولوژی، اتیولوژی، پتوفیزیولوژی، تشخیص، تداوی و وقایه مورد بحث و تحلیل قرار گرفت.
این کنفرانس با تلاوت آیات چند از قرآن کریم آغاز گردید ودر ابتدا، هالیتوزیس به عنوان موجودیت بوی نامطبوع در هوای ذفیری تعریف گردید که به نام های Bad Breath و Oral Malodor نیز شناخته می شود. بیان شد که این حالت از نظر کلینیکی به انواع هالیتوزیس واقعی (Genuine halitosis)، شبه هالیتوزیس (Pseudo-halitosis) و هالیتوفوبیا (Halitophobia) تصنیف میگردد و از لحاظ شدت به خفیف، متوسط و شدید دسته بندی می شود. بر اساس مطالعات جهانی، شیوع این مشکل بین 22 تا 50 درصد گزارش شده و حدود یک سوم جمعیت به نوع مزمن متوسط آن مبتلا می باشند، در حالیکه موارد شدید کمتر از پنج درصد را تشکیل می دهد. همچنان تأکید گردید که شدت هالیتوزیس با افزایش سن بیشتر می شود و می تواند تأثیر قابل ملاحظه ای بر کیفیت زندگی، روابط اجتماعی و اعتماد به نفس افراد داشته باشد.
در بخش اتیولوژی توضیح داده شد که حدود 87 درصد موارد منشأ داخل دهنی داشته و مهم ترین میکانیزم آن تجمع بیوفیلم روی سطح زبان و فعالیت باکتری های غیرهوازی است که منجر به تولید ترکیبات سلفری مفر (VSCs) میگردد. این ترکیبات به دلیل خاصیت مفر بودن، وارد هوای ذفیری شده و سبب ایجاد بوی بد می شوند. نقش زبان به عنوان منبع اصلی تولید بو، حتی در مریضان پریودنتال، برجسته دانسته شده است. در مقابل، حدود 13 درصد موارد منشأ خارج دهنی یا سیستمیک داشته و میتواند با امراضی چون سینوزیت مزمن، ترشحات پشت بینی، کیتواسیدوز دیابتی، عدم کفایه کبدی و کلیوی، برخی دواها و مواد غذایی خاص مرتبط باشد.
در بخش تشخیص، روش ارگانولپتیک به عنوان معیار طلایی معرفی گردید و همچنان استفاده از دستگاه Halimeter برای اندازهگیری ترکیبات سلفری مفر و گاز کروماتوگرافی به عنوان روش های دقیقتر مورد بحث قرار گرفت. در ادامه، اصول مدیریت هالیتوزیس شامل حذف عامل اتیولوژیک، بهبود حفظالصحۀ دهن و دندان، تداوی امراض پریودنتال، سایش زبان و استفاده از دهنشویه های انتی مایکروبیل تشـریح گردید. همچنان روش های معاصر مانند کاربرد هایدروجن پراکساید 3 درصد در کاهش VSC، استفاده از پروبیوتیک ها و فوتودینامیک تراپی ضد میکروبی به عنوان رویکرد های معاصر و امیدبخش معرفی شدند.
در بخش وقایه، بر افزایش آگاهی عامه، رعایت دوامدار حفظالصحۀ دهن، اصلاح عادات غذایی، پرهیز از سگرت و نصوار و مراجعه منظم به داکتران تأکید صورت گرفت.
در پایان، چنین جمع بندی گردید که هالیتوزیس تنها یک مشکل اجتماعی نیست، بلکه گاهی میتواند هشدار یک مرض سیستمیک مهم باشد. تشخیص دقیق اساس تداوی موفق بوده و مدیریت آن باید چند بعدی و مرحله ای صورت گیرد. این کنفرانس با اشتراک استادان، محققان و علاقمندان علوم طبی برگزار گردیده و گامی مؤثر در جهت ارتقای سطح آگاهی علمی و بهبود خدمات صحی جامعه محسوب می شود.
